Doğum Kontrol Hapları Hakkında Pratik Bilgiler

Doğum Kontrol Hapları Hakkında Pratik Bilgiler

Nasıl kullanılır?
Adet Kanamasının 1. günü başlanır, 21 gün süre ile her gün 1 hap alınması ve ardından 7 gün ara verilmesi gerekir.Daha sonra yeni bir pakete başlanarak aynı şekilde kullanım sürdürülür.Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta hap içmenin unutulması durumunda korumanın azalmasıdır. Bu nedenle kullanıcının bilinçli ve dikkatli olması gerekir.
Hap almayı unutursam ne olacak?
Haplar doğru kullanıldığı taktirde % 100’e yakın koruma sağlar. Hap içmenin unutulması bunu azaltan en önemli sorundur. Dolayısıyla hapların düzgün kullanılmasına özen gösterilmesi gerekir.Haplar her zaman aynı saatte alınmalıdır. Sabah ya da gece yatmadan hemen önce tercih edilmektedir. Düzenli olarak alıp almadığınızı, takvim gününün her draje için belirtilen gün ile tutup tutmadığına bakarak kontrol edebilirsiniz. Eğer unutulursa takip eden 12 saat içinde alındığında güvenilirlikleri azalmaz. İki hapın alınması arasındaki zaman 36 saatten fazla olursa güvenirlik artık tam olmaz. Böyle bir durumda bir sonraki adet kanamasına kadar ek tedbirler kullanılmalıdır. Adet kanamanız öncekilerden daha hafif ve kısa olursa telaşlanmayınız, hap kullanırken bu doğaldır.
Doğum kontrol hapları, yumurtalıkların yumurta üretmesine engel olarak hamileliği önler. Doğru kullanıldığında gebelikten korunma oranı % 99-100’e yakındır ve çocuk istendiği zaman, hapın bırakılması ile hamile kalınabilir.
Yeni evli ve henüz çocuk sahibi olmak istemeyen bayanlar için en uygun korunma yöntemidir. Bir hastalığı olmadığı halde adet kanamaları fazla miktarda, düzensiz veya adetleri aşırı ağrılı olan bayanlar için de iyi bir seçenektir. Hapın kullanılmadığı tıbbi sebepler şunlardır:
¥ Hamilelik şüphesi olanlar
¥ Önceden geçirilmiş veya geçirilmekte olan damar tıkanıklıkları
¥ Hormona duyarlı tümörlerin mevcudiyeti
¥ Ağır karaciğer bozukluğu
¥ Beyin ve göz damarları bozukluğu
¥ Kontrol altına alınmamış yüksek tansiyon
Ayrıca 40 yaşın üstünde ve sigara kullananlar, aynı zamanda teşhisi kesinleşmemiş yüksek tansiyon, şeker, kalp, karaciğer ve böbrek hastalığı olanlar veya bunları geçirenler doktora danışmadan kesinlikle ilaca başlamamaları gerekir.
Doğum kontrol hapları, doğum kontrolü ile hiçbir ilişkisi olmayan birçok probleme de çözüm getirmiştir. Adet dönemlerinde kendini iyi hissetmeyen, ağrıdan yakınan birçok bayanda belirgin düzelme görülmüştür. Bir başka avantajı da adet kanamalarının çok düzenli olmasıdır. Araştırmalar, hapların yumurtalık ve rahim kanserlerine karşı koruyucu etkisi olduğunu göstermektedir. Nispeten sık görülen endometriosis hastalığı da genellikle uzun süreli hap kullanımı ile düzelir. Daha önceleri yüksek dozlu doğum kontrol hapları kullanıldığından, kilo alımı söz konusu olabiliyordu. Bugünkü doğum kontrol hapları düşük düzeyde hormon içerdiği için kullanım sırasında kiloda belirgin bir değişiklik görülmez.
Doğum Kontrol Hapları İle İlgili Doğru Sanılan Yanlışlar
1-Doğum kontrol hapları kilo aldırır??
Hapların normalde içerdikleri steroid hormonlara bağlı olarak hafif iştah açıcı etkileri vardır. Ancak son yıllarda geliştirilen çok düşük dozlu haplar sayesinde kilo artışı minimal olmakta ya da hiç olmamaktadır.
2-Doğum konrol hapları kısırlık yapar??
Kesinlikle yanlış olan bir bilgi. Doğum kontrol hapı ne kadar süreyle kullanılmış olursa olsun, bırakıldığında doğurganlık hemen geri döner. Hiçbir şekilde yapması sözkonusu değildir. Hatta evli olmayan genç kızlarda adet düzensizliği ve ağrılı adet görme gibi durumlarda tedavi amacıyla rahatlıkla kullanılabilmektedir.
3-Doğum kontrol hapları kanser yapar??
Aksine yumurtalık ve rahim kanserine karşı koruyucu etkisi vardır. Hap ne kadar uzun süreli kullanılırsa, bu koruyucu etki o kadar fazla olmaktadır.
4-Doğum kontrol hapları depresyona yol açar??
Eskiden kullanılan yüksek dozlu preparatlarda nadiren görülebilmekte iken yeni geliştirilen çok düşük dozlu haplarla hemen hemen hiç görülmemektedir.
5-Doğum kontrol hapları cinsel heyecanı azaltır??
Yeni ve düşük dozlu haplarla söz konusu değildir.Ayrıca istenmeyen gebelik korkusu olmadığı için aksi bir etki ile psikolojik rahatlama söz konusu olabilir.
6-Doğum kontrol hapları sürekli kullanılmaz. Mutlaka ara vermek gerekir??
Ara vermek kesinlikle gerekmez. İstenildiği sürece kullanılabilir. Hatta menarştan (ilk mens kanaması) menopoza kadar kullanılabilir. Son dönemde 25-30 yıl sürekli kullanımların bile hiçbir sorun yaratmadığını gösteren çalışmalar mevcuttur.
7-Doğum kontrol hapları suni hormonlardır ve doğal olmadıklarından dolayı bana zarar verirler??
Doğru kullanıcı seçildiği takdirde erken dönemde görülebilen bazı yan etkiler (bulantı, başağrısı, göğüslerde dolgunluk, şişlik hissi) dışında zararı yoktur. Aksine doğum kontrolü dışında da çeşitli yararları (aneminin azalması, dış gebelikten koruma, iyi huylu meme hastalığı riskinin azalması ) vardır.
8-Doğum kontrol hapları kullanırken adet kanamaları düzensiz olur??
Genellikle bu durumu tedavi amacıyla reçete edilirler. Ancak yeni ve çok düşük dozlu haplarda ilk aylarda daha belirgin olan ve kullanıma devam edildikçe azalan lekelenme, ara kanama tarzı düzensizlikler olabilmektedir.
Doğum Kontrol Hapı Doğurganlığı Arttıyor Mu?

Son yapılan araştırmalarla doğum kontrol hapları’nın doğurganlığı arttırdığı belirlendi. Uzun süre doğum kontrol hapı kullanmanın kadınlarda doğurganlığı azaltmadığını belirten uzmanlar, hapın aksine doğurganlığı artırdığı saptadı. İngiltere’deki Bristol ve Brunel Üniversiteleri’nden iki ayrı grup bilim adamının yaptığı araştırmalar sonucunda, doğum kontrol hapı kullanmayan kadınların yüzde 70.4’ünün, gebelik istediği tarihten itibaren 6 ay içinde hamile kaldığını belirlerken, bu oranın 5 yıldan uzun süreli doğum kontrol hapı kullanmış kadınlarda ise yüzde 75.4 olduğunu saptadılar. Uzmanlar ayrıca, ilk 1 yılda hamile kalanların oranının ise doğum kontrol hapı kullanmayanlarda yüzde 85, 4, 5 yıldan uzun süre hap kullananlarda ise yüzde 89.5 olarak açıkladı.
Şiddetli, durmayan veya tekrarlayan kanamalarda doktorunuza başvurmanız gerekir. Ve yine hiçbir şikayetiniz olmasa da doğum kontrol hapı’nı kullanırken düzenli aralıklarla jinekoloğa muayene olunmalıdır.

Op. Dr Mustafa Taş